Liturgische Vieringen - Misvieringen - Liturgische Diensten - Intenties

Week 06 - 5 februari 2020

8 – 9 FEBRUARI : VIJFDE ZONDAG DOOR HET JAAR
Vrijdag 14 februari: HH. Cyrillus en Methodius, patroonheiligen van Europa

" Gij zijt het licht van de wereld "

Nu de Kersttijd volledig is afgesloten en de voorbereidingstijd op Pasen zich nog niet aandient, roept Jezus zijn mensen op om niet in te dommelen,
maar om zijn pittige getuigen te zijn. Hij wil dat zijn leerlingen hun omgeving zouden “kruiden” en zichtbaar zouden zijn voor de wereld,
niet als een getuigenis van zoete devotie, maar van accenten op god-vruchtig leven. Opgemerkt in dienst van God en de medemensen

Wat is er eigen aan een katholieke uitvaartliturgie? (1)

Reeds verschillende malen kwam de vraag van lezers om eens een artikel te maken rond de katholieke uitvaartliturgie. We zien immers nog steeds het aantal kerkelijke uitvaarten afnemen. Van enkele honderden per jaar zijn we ook in Geel gezakt naar een aantal van onder de honderd voor de 12 parochies samen.

Als iemand je vraagt: “Wat is het verschil tussen een uitvaart in een kerkgebouw en een afscheidsviering in de aula? Wat zou jij dan antwoorden?” In een boeiende conferentie van enkele maanden geleden stonden we met velen stil bij de eigenheid van onze katholieke uitvaarten. We geven deze en volgende week een korte neerslag van deze boeiende uiteenzetting. 

Veranderende tijden

Tot voor enkele tientallen jaren had de kerk bijna een monopolie op de uitvaartzorg, wat vieringen betreft. Een afscheidsviering buiten de kerk was hoogst zeldzaam. Met de komst van de crematoria, met hun eigen aula’s waar ook diensten worden gedaan, en later met de aula’s bij de begrafenisondernemers, hebben we nu een gevarieerd aanbod met vele mogelijkheden. Nieuwe plaatsen en nieuwe mogelijkheden met moderne middelen qua muziek en beeld onder meer, en de mogelijkheid om alles op 1 plaats te doen, zoals de koffietafel,  heeft als resultaat dat er veel minder kerkelijke uitvaarten zijn.

Vele mensen stellen zich de vraag waarom de kerk niet aanwezig kan zijn in aula’s om daar met zijn voorgangers diensten te doen. Zo erkenden in 2003 de Vlaamse bisschoppen officieel de mogelijkheid om in de toen bestaande crematoria mensen te mandateren, die daar in naam van de katholieke Kerk een gebedsmoment konden leiden. Dit was bedoeld als een parallel van de gebeden op het kerkhof, aansluitend op de uitvaartliturgie in de parochiekerk. In praktijk groeide dit afscheidsgebed in vele gevallen al snel uit tot een meer uitgebreide plechtigheid, die de liturgische viering in de kerk vervangt. Mensen richten zich rechtstreeks tot het crematorium en beschouwen het ‘christelijk afscheidsgebed’ dat daar aangeboden wordt als een volwaardig alternatief voor de uitvaartliturgie in een kerkgebouw. 

Pluralisme stemt tot nadenken over onze eigenheid

In hun nota van 7 februari 2013 zijn de Vlaamse bisschoppen duidelijk. “De katholieke Kerk bezit geen monopolie in het aanbod van afscheidsrituelen. Mensen kiezen vrij op welke manier zij afscheid willen nemen van hun overledenen. Er is een steeds groter aanbod van algemeen religieuze en seculiere afscheidsplechtigheden, waarvan de invulling aanzienlijk verschilt van deze in de kerkelijke uitvaartliturgie. De nadruk verschuift vaak van gebed naar poëtische teksten, centraal staat de persoon en de levensgeschiedenis van de overledene, in plaats van schriftlezingen kiest men de geliefde teksten of muziek van de overledene enz. Deze nieuwe afscheidsriten werpen scherper dan voorheen de vraag op naar de eigenheid van de christelijke uitvaartliturgie, en naar het geloof dat daarin tot uitdrukking wordt gebracht.” Vanuit deze achtergrond kwamen de Vlaamse bisschoppen tot het besluit dat tegen 2015 er geen nieuwe katholieke voorgangers meer werden benoemd voor de toen al bestaande crematoria. Voor de crematoria die later zijn gebouwd, worden er geen katholieke gebedsvoorgangers meer voorzien vanuit de Kerk. Ook in de aula’s van uitvaartverzorgers zijn er geen katholieke gebedsvoorgangers gemandateerd.

De bisschoppen roepen alle families die een katholieke uitvaartliturgie wensen op, zich te richten tot de parochies. Daar kunnen we vanuit de kerkgemeenschap tijd maken om hen te beluisteren in hun verdriet en hen een boodschap van troost en hoop brengen. Dit proberen we in de kerk tastbaar te maken door concrete menselijke nabijheid en een verzorgde, biddende liturgie. 

Eigen plaats en eigen karakter

De katholieke uitvaartliturgie heeft plaats in een kerkgebouw, de plaats waar elke week de gelovige gemeenschap samenkomt, de plaats die het huis is voor elke gelovige. Het kerkgebouw is dus veel meer dan een grote ruimte die plaats genoeg biedt om vele mensen een zitplaats te geven. Het kerkgebouw is de plaats waarin elke gelovige van het begin van zijn leven bij het doopsel, tot aan het einde bij zijn afscheid, thuis mag komen bij God. Alle symbolen, alles verwijst naar onze God, die midden onder ons aanwezig is, in het gebroken brood in het tabernakel, in het Woord dat wordt gesproken, in de gelovige gemeenschap die samenkomt, in ieder mens die samen afscheid komt nemen. Afscheid nemen in het kerkgebouw heeft dus vanuit gelovig standpunt een wezenlijk andere betekenis dan afscheid nemen in een aula. Elk heeft zijn eigenheid en waarde, maar er is een verschil.

De katholieke uitvaarliturgie heeft ook een eigen karakter in vergelijking met vele nieuwe vormen van afscheidsvieringen. Een verschil met niet christelijke diensten is zeker het vooruitkijken naar de toekomst. Heel vaak wordt er in afscheidsvieringen teruggeblikt op het leven van de overledene. Dit is enorm belangrijk, want degene van wie we afscheid nemen willen we in het afscheidsmoment aanwezig stellen als mens zoals hij was in zijn leven. Dankbaar blikken we terug op alle mooie momenten en ook de moeilijke momenten willen we een plaats geven. Herinneringen blijven immers altijd. Maar in onze katholieke uitvaartliturgie, kijken we ook vooruit. We spreken over leven na de dood, thuiskomen in Gods Vaderhuis, het eeuwig leven, de hemel. Door symbolen en rituele handelingen, zang en muziek, bijbelteksten en gebeden, drukken wij toekomst uit, hoop en troost voor de nabestaanden. Hier gaan we verder op in de volgende week. (Dirk)

GROTE HELFT VAN ONZE KERKFABRIEKEN

De officiële termijn, om in te schrijven voor de hernieuwing van de “grote helft”  in onze 12 kerkfabrieken is dan afgesloten.
Binnenkort zullen naamlijsten ophangen in de kerkportalen en kunnen stilaan de kerkfabrieken opnieuw worden samengesteld.

Wij vernemen, dat nog niet elke kerkfabriek rond is en info kan gehaald worden bij de vertegenwoordigers van de bisschop.
Hun adressen stonden drie weken geleden vermeld in ons blad.

NAGENIETEN VAN TOONTJE

Op 19 januari vierde de parochie Bel uitbundig haar St.-Antonius. Een mooie filmreportage werd gemaakt door een Westvlaamse firma en is te vinden op het internet; een aanrader.

https://www.ikwashier.live en zoek daar in “religieuze tradities. En je komt er.

vieringen in Geel Punt

Vanaf juli 2019 zal er in de kerk van St.-Gerebernus Punt nog maar om de veertien dagen een viering plaatsvinden.

PAROCHIENIEUWS OVER DE GRENZEN HEEN